यह कविता स्वतंत्र भारत के मूल्यों को प्रकट करती है। स्वतंत्रता, समान अधिकार, शिक्षा, सहयोग और शांति के माध्यम से राष्ट्र सशक्त बनता है। संविधान और उच्च विचारों पर आधारित शासन ही समाज को आगे बढ़ाता है।
Panchamah Pathah – Vayam Swadhinah
Line by Line – हिन्दी अर्थ
लोकधुना वयं स्वाधीनाः। Lokadhunā vayam swādhīnāḥ आज के समय में हम स्वतंत्र हैं। तिमिरो गतः प्रकाशो जातः॥ Timiro gataḥ prakāśo jātaḥ अंधकार दूर हो गया है और प्रकाश हो गया है। क्रीडार्थं दिवसोडध्यायतः। Krīḍārthaṁ divaso’dhyāyataḥ खेलने और पढ़ने के लिए दिन भी आ गया है। नवं युगं नवीनो देशो वार्तालापखिला प्राचीना॥ Navaṁ yugaṁ navīno deśo vārtālāpakhilā prācīnā नया युग आया है, नया देश बना है, पुरानी बातें समाप्त हो गई हैं। लोकधुना वयं स्वाधीनाः॥ 1 ॥ Lokadhunā vayam swādhīnāḥ आज हम स्वतंत्र हैं। पथश्रीदिवसति पुलिनेषु। Pathaśrī divasati pulineṣu तटों पर मार्गों की शोभा दिखाई देती है। हासः खेलति जनमध्येषु। Hāsaḥ khelati janamadhyeṣu लोगों के बीच हँसी खेलती है। धनान्विता सर्वे दृश्यन्ते शिक्षणेन देशे न हि दीनाः॥ Dhanānvitāḥ sarve dṛśyante śikṣaṇena deśe na hi dīnāḥ शिक्षा के कारण देश में सभी सम्पन्न दिखते हैं, कोई दीन नहीं है। लोकधुना वयं स्वाधीनाः॥ 2 ॥ Lokadhunā vayam swādhīnāḥ आज हम स्वतंत्र हैं। स्त्रीपुरुषाः समोडस्त्यधिकारः। Strīpuruṣāḥ samo’sthyadhikāraḥ स्त्री और पुरुषों को समान अधिकार प्राप्त हैं। स्वयं जातोऽयं सरकारः। Svayaṁ jāto’yam sarkāraḥ यह सरकार स्वयं बनी है। संविधाननवपथानुकूला शासननीतिनवा नवीनाः॥ Saṁvidhāna-navapathānukūlā śāsananīti-navā navīnāḥ संविधान के नए मार्ग के अनुसार नई शासन-नीतियाँ हैं। लोकधुना वयं स्वाधीनाः॥ 3 ॥ Lokadhunā vayam swādhīnāḥ आज हम स्वतंत्र हैं। शान्तिमिलति सुरक्षा यायः। Śānti milati surakṣā yāyaḥ शांति और सुरक्षा प्राप्त होती है। सहकारः सहचरः सहायः। Sahakāraḥ sahacaraḥ sahāyaḥ सहयोग, साथी और सहायता मिलती है। उच्चाश्रयता पुना राज्ये मनसि भावना कापि न हीना॥ Uccāśrayatā punā rājye manasi bhāvanā kāpi na hīnā राज्य में उच्च विचारों की भावना कभी कम नहीं होती। लोकधुना वयं स्वाधीनाः॥ 4 ॥ Lokadhunā vayam swādhīnāḥ आज हम स्वतंत्र हैं।शब्दार्थः (25+ | Pronunciation सहित)
| शब्द | Pronunciation | हिंदी अर्थ |
|---|---|---|
| लोकधुना | lokadhunā | आजकल |
| स्वाधीनाः | swādhīnāḥ | स्वतंत्र |
| तिमिरः | timiraḥ | अंधकार |
| प्रकाशः | prakāśaḥ | प्रकाश |
| क्रीडा | krīḍā | खेल |
| नवयुगम् | navayugam | नया युग |
| नवीनः | navīnaḥ | नया |
| प्राचीना | prācīnā | पुरानी |
| पुलिनेषु | pulineṣu | तटों पर |
| हासः | hāsaḥ | हँसी |
| जनमध्येषु | janamadhyeṣu | लोगों के बीच |
| धनान्विताः | dhanānvitāḥ | धनवान |
| शिक्षणेन | śikṣaṇena | शिक्षा द्वारा |
| दीनाः | dīnāḥ | गरीब |
| अधिकारः | adhikāraḥ | अधिकार |
| सरकारः | sarkāraḥ | सरकार |
| संविधानम् | saṁvidhānam | संविधान |
| शासननीतिः | śāsananītiḥ | शासन नीति |
| शान्तिः | śāntiḥ | शांति |
| सुरक्षा | surakṣā | सुरक्षा |
| सहकारः | sahakāraḥ | सहयोग |
| सहचरः | sahacaraḥ | साथी |
| सहायः | sahāyaḥ | सहायता |
| उच्चाश्रयता | uccāśrayatā | उच्च विचार |