Lesson 12 – अस्माकं देशे

Lesson 12 – अस्माकं देशे | Our Country in Sanskrit with Meaning

यह पाठ हमारे भारतवर्ष की भौगोलिक, सांस्कृतिक और सामाजिक विशेषताओं का वर्णन करता है। इसमें हिमालय, गंगा, समुद्र, पड़ोसी देश, विविध भाषा और धर्म का उल्लेख कर यह बताया गया है कि सभी लोग प्रेम और एकता से रहते हैं।

भारतवर्षम् अस्माकं देशः। bhāratavarṣam asmakam deśaḥ. यह हमारा देश भारत है।
अस्माकं देशः अतीव शोभनः अस्ति। asmakam deśaḥ atīva śobhanaḥ asti. हमारा देश बहुत ही सुन्दर है।
भारतस्य उत्तरभागे पर्वतराजः हिमालयः अस्ति। bhāratasya uttarabhāge parvatarājaḥ himālayaḥ asti. भारत के उत्तर भाग में पर्वतों के राजा हिमालय हैं।
हिमालयात् अनेकाः नदः निर्गच्छन्ति। himālayāt anekāḥ nadāḥ nirgacchanti. हिमालय से कई नदियाँ निकलती हैं।
नदीषु गङ्गा प्रमुखा अस्ति। nadīṣu gaṅgā pramukhā asti. नदियों में गंगा प्रमुख नदी है।
भारतस्य दक्षिणभागे हिन्दमहासागरः अस्ति। bhāratasya dakṣiṇabhāge hindamahāsāgaraḥ asti. भारत के दक्षिण भाग में हिन्द महासागर है।
भारतस्य पूर्वभागे म्यान्मारदेशः अस्ति। bhāratasya pūrvabhāge myānmaradeśaḥ asti. भारत के पूर्व में म्यांमार देश है।
पश्चिमभागे च पाकिस्तानदेशः अस्ति। paścimabhāge ca pākistānadeśaḥ asti. पश्चिम में पाकिस्तान देश है।
देशे विविधाः भाषाः धर्माः च सन्ति। deśe vividhāḥ bhāṣāḥ dharmaḥ ca santi. देश में विभिन्न भाषाएँ और धर्म हैं।
सर्वे जनाः स्नेहपूर्वकं वसन्ति। sarve janāḥ snehapūrvakaṁ vasanti. सभी लोग प्रेमपूर्वक रहते हैं।
शब्दावली (Vocabulary)
WordPronunciationMeaning
भारतवर्षम्bhāratavarṣamभारत देश
देशःdeśaḥदेश
अस्माकंasmakamहमारा
अतीवatīvaबहुत ही
शोभनःśobhanaḥसुंदर
उत्तरभागेuttarabhāgeउत्तर भाग
पर्वतराजःparvatarājaḥपर्वतों का राजा
हिमालयःhimālayaḥहिमालय
नदीnadīनदी
निर्गच्छन्तिnirgacchantiनिकलती हैं
गङ्गाgaṅgāगंगा
प्रमुखाpramukhāमुख्य
दक्षिणभागेdakṣiṇabhāgeदक्षिण भाग
हिन्दमहासागरःhindamahāsāgaraḥहिन्द महासागर
पूर्वभागेpūrvabhāgeपूर्व भाग
म्यान्मारदेशःmyānmaradeśaḥम्यांमार
पाकिस्तानदेशःpākistānadeśaḥपाकिस्तान
विविधाःvividhāḥविभिन्न
भाषाःbhāṣāḥभाषाएँ
धर्मःdharmaḥधर्म
सर्वेsarveसभी
जनाःjanāḥलोग
स्नेहपूर्वकंsnehapūrvakaṁप्रेमपूर्वक
शोभनःśobhanaḥसुंदर
देशेdeśeदेश में
Moral (English):

Unity in diversity makes a nation strong and beautiful.

नैतिक शिक्षा (हिन्दी):

विविधता में एकता ही देश को महान और सुंदर बनाती है।

प्रश्न (क) — भारतवर्षं कीदृशः अस्ति? bhāratavarṣaṁ kīdṛśaḥ asti? भारत कैसा है?
उत्तर: अतीव शोभनः। atīva śobhanaḥ. बहुत सुंदर है।
प्रश्न (ख) — भारतस्य दक्षिणभागे किं अस्ति? bhāratasya dakṣiṇabhāge kiṁ asti? भारत के दक्षिण भाग में क्या है?
उत्तर: हिन्दमहासागरः अस्ति। hindamahāsāgaraḥ asti. हिन्द महासागर है।
प्रश्न (ग) — भारतस्य पूर्वभागे कः देशः अस्ति? bhāratasya pūrvabhāge kaḥ deśaḥ asti? भारत के पूर्व में कौन सा देश है?
उत्तर: म्यान्मारदेशः अस्ति। myānmaradeśaḥ asti. म्यांमार देश है।
प्रश्न (घ) — नदीषु पश्चिमभागे कया नदी प्रमुखा अस्ति? nadīṣu paścimabhāge kayā nadī pramukhā asti? नदियों के पश्चिम भाग में कौन सी प्रमुख नदी है?
उत्तर: गङ्गा प्रमुखा अस्ति। gaṅgā pramukhā asti. गंगा प्रमुख नदी है।

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top