इस पाठ में बालिकाओं के संरक्षण, शिक्षा और समान अधिकारों के महत्व पर प्रकाश डाला गया है। पाठ के माध्यम से यह बताया गया है कि बालिकाओं को समाज में समान अवसर मिलना आवश्यक है, क्योंकि वे राष्ट्र के विकास में महत्वपूर्ण भूमिका निभाती हैं। सरकार द्वारा चलाई जा रही विभिन्न योजनाएँ जैसे कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालय, सुकन्या समृद्धि योजना और धनलक्ष्मी योजना बालिकाओं की शिक्षा, स्वास्थ्य और आर्थिक सशक्तिकरण के लिए हैं। यह पाठ हमें यह नैतिक शिक्षा देता है कि बालिका और बालक में कोई भेद नहीं होना चाहिए और बालिकाओं को शिक्षित व सशक्त बनाकर ही समाज और राष्ट्र का समग्र विकास संभव है।
Path – Rakṣita Bālikāḥ (Lesson 17)
सप्तदशः पाठः
Saptadaśaḥ pāṭhaḥ
सत्रहवाँ पाठ
रक्षित बालिका: पाठयतु बालिका:
Rakṣita bālikāḥ pāṭhayatu bālikāḥ
संरक्षित बालिकाएँ – बालिका पढ़ती है
शिक्षिका– सुप्रभातं छात्राः!
Śikṣikā – suprabhātaṃ chātrāḥ
शिक्षिका – सुप्रभात छात्रों!
छात्राः– सुप्रभातं महोदये!
Chātrāḥ – suprabhātaṃ mahodaye
छात्र – सुप्रभात महोदया!
शिक्षिका– अद्य कः दिनाङ्कः?
Śikṣikā – adya kaḥ dināṅkaḥ?
शिक्षिका – आज कौन-सी तारीख है?
बालिका– अद्य जनवरीमासस्य चतुर्विंशतिः दिनाङ्कः।
Bālikā – adya janvarī-māsasya caturviṃśatiḥ dināṅkaḥ
बालिका – आज जनवरी महीने की चौबीस तारीख है।
शिक्षिका– अयं दिनाङ्कः “राष्ट्रीय बालिका दिवसः” इति रूपेण प्रतिवर्षम् आयोज्यते।
Śikṣikā – ayaṃ dināṅkaḥ “Rāṣṭrīya Bālikā Divasaḥ” iti rūpeṇa prativarṣam āyojyate
शिक्षिका – यह तिथि हर वर्ष ‘राष्ट्रीय बालिका दिवस’ के रूप में मनाई जाती है।
बालिका– राष्ट्रीय बालिका दिवसस्य कः अभिप्रायः? कृपया बोधयतु।
Bālikā – Rāṣṭrīya Bālikā Divasasya kaḥ abhiprāyaḥ? kṛpayā bodhayatu
बालिका – राष्ट्रीय बालिका दिवस का क्या उद्देश्य है? कृपया बताइए।
शिक्षिका– शृणु बालिकानां संवर्धनार्थं भारतसरकारस्य महिला एवं बाल विकास मन्त्रालयेन 2008 तमे वर्षे प्रतिवर्षं बालिकादिवसस्य आयोजनाय निर्णयः कृतः।
Śikṣikā – śṛṇu bālikānāṃ saṃvardhanārthaṃ Bhārata-sarakārasya mahilā evaṃ bāla vikāsa mantrālayena 2008 tame varṣe prativarṣaṃ bālikā-divasasya āyojanāya nirṇayaḥ kṛtaḥ
शिक्षिका – सुनो, बालिकाओं के विकास के लिए भारत सरकार के महिला एवं बाल विकास मंत्रालय ने 2008 में प्रतिवर्ष बालिका दिवस मनाने का निर्णय लिया।
बालिका– महोदये! इदं राष्ट्रीयबालिकादिवसस्य आयोजनं किमर्थम्?
Bālikā – mahodaye! idaṃ rāṣṭrīya-bālikā-divasasya āyojanaṃ kimartham?
बालिका – महोदया! राष्ट्रीय बालिका दिवस का आयोजन क्यों किया जाता है?
शिक्षिका– भारतदेशे बालिकाभ्यः समानावसरः प्रदातुं एषः प्रयत्नः।
Śikṣikā – Bhārata-deśe bālikābhyaḥ samāna-āvasaraḥ pradātuṃ eṣaḥ prayatnaḥ
शिक्षिका – भारत में बालिकाओं को समान अवसर देने का यह प्रयास है।
बालिका– महोदये अस्माकं ग्रामेषु इदानीमपि बालिकाभ्यः शिक्षायाः समानावसरः न मिलति।
Bālikā – mahodaye asmākaṃ grāmeṣu idānīmapi bālikābhyaḥ śikṣāyāḥ samāna-āvasaraḥ na milati
बालिका – महोदया, हमारे गाँवों में आज भी बालिकाओं को शिक्षा के समान अवसर नहीं मिलते।
अद्यापि प्रायेण अभिभावकाः स्वबालिकाः विद्यालयं न प्रेषयन्ति।
Adyāpi prāyeṇa abhibhāvakāḥ sva-bālikāḥ vidyālayaṃ na preṣayanti
आज भी अधिकांश अभिभावक अपनी बेटियों को विद्यालय नहीं भेजते।
किं एतस्याः समस्या-समाधानाय सरकारस्य काचित् योजना वर्तते?
Kiṃ etasyāḥ samasyā-samādhānāya sarakārasya kācit yojanā vartate?
क्या इस समस्या के समाधान के लिए सरकार की कोई योजना है?
शिक्षिका– सष्ठूक्तं युष्माभिः। एतदर्थं सरकारः अहर्निशं प्रयतमानः विद्यते।
Śikṣikā – saṣṭhūktaṃ yuṣmābhiḥ | etadarthaṃ sarakāraḥ aharniśaṃ prayatamānaḥ vidyate
शिक्षिका – तुम लोगों ने ठीक कहा। इस उद्देश्य के लिए सरकार दिन-रात प्रयासरत है।
भारत-सर्वकारेण एतासां समस्यानां समाधानार्थम् अनेकाः योजनाः सञ्चालिताः सन्ति।
Bhārata-sarakāreṇa etāsāṃ samasyānāṃ samādhānārtham anekāḥ yojanāḥ sañcālitāḥ santi
भारत सरकार द्वारा इन समस्याओं के समाधान हेतु अनेक योजनाएँ चलाई जा रही हैं।
बालिका– तर्हि ताः योजनाः ज्ञातुं समुत्सुका अस्मि।
Bālikā – tarhi tāḥ yojanāḥ jñātuṃ samutsukā asmi
बालिका – तब मैं उन योजनाओं को जानने के लिए उत्सुक हूँ।
शिक्षिका– श्रूयन्तु बालिकानां शिक्षायै तु समग्रे राष्ट्रे भारत-सरकारेण कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालयानां स्थापना कृता वर्तते।
Śikṣikā – śrūyantu bālikānāṃ śikṣāyai tu samagre rāṣṭre Bhārata-sarakāreṇa Kastūrba Gāndhī Bālikā Vidyālayānāṃ sthāpanā kṛtā vartate
शिक्षिका – सुनो, बालिकाओं की शिक्षा के लिए पूरे देश में कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालय स्थापित किए गए हैं।
यत्र पूर्वतः चतुर्दशवर्षपर्यन्तं आयुर्वर्गस्य बालिकाः विद्यालयपरिसरे पठन्ति निवसन्ति च।
Yatra pūrvataḥ caturdaśa-varṣa-paryantaṃ āyurvargasya bālikāḥ vidyālaya-parisare paṭhanti nivasanti ca
जहाँ छह से चौदह वर्ष तक की बालिकाएँ विद्यालय परिसर में पढ़ती और रहती हैं।
अपि च याः बालिकाः केनचित् कारणेन पूर्वमेव अध्ययनात् विरताः तासामपि प्रवेशः अस्मिन् विद्यालये भवति।
Api ca yāḥ bālikāḥ kenacit kāraṇena pūrvameva adhyayanāt viratāḥ tāsāmapi praveśaḥ asmin vidyālaye bhavati
जो बालिकाएँ किसी कारण से पहले पढ़ाई छोड़ चुकी थीं, उन्हें भी इन विद्यालयों में प्रवेश मिलता है।
रचना– महोदये! बालिकानां आर्थिकसहयोगाय काचिद् योजना अस्ति वा ?
Rachanā – Mahodaye! bālikānāṁ ārthika-sahayogāya kācid yojanā asti vā?
रचना– महोदया! क्या बालिकाओं के आर्थिक सहयोग के लिए कोई योजना है?
शिक्षिका– आम् वस्तुतः बालिकाः आर्थिकरूपेण सबला स्युः इति उद्देश्यं “सुकन्यासमृद्धि योजना” चलिता अस्ति।
Śikṣikā – Ām vastutaḥ bālikāḥ ārthika-rūpeṇa sabalā syuḥ iti uddēśyaṁ “Sukanyā Samṛddhi Yojanā” calitā asti.
शिक्षिका– हाँ, वास्तव में बालिकाएँ आर्थिक रूप से सशक्त हों, इस उद्देश्य से “सुकन्या समृद्धि योजना” चलाई जा रही है।
अस्यां योजनायां बालिकानां शिक्षा-विवाहादिकृते तासां धनराशिसंचयनप्रोत्साहनस्य व्यवस्था अस्ति।
Asyāṁ yojanāyāṁ bālikānāṁ śikṣā-vivāhādi-kṛte tāsāṁ dhanarāśi-saṁcayana-protsāhanasya vyavasthā asti.
इस योजना में बालिकाओं की शिक्षा और विवाह आदि के लिए धनराशि के संचय को प्रोत्साहित करने की व्यवस्था है।
छात्रा– महोदये! एतादृशं बालिकाशिक्षणं नाम कुतो काचित् योजना प्रचलिता अस्ति ?
Chātrā – Mahodaye! etādṛśaṁ bālikā-śikṣaṇaṁ nāma kuto kācit yojanā pracalitā asti?
छात्रा– महोदया! क्या इस प्रकार की बालिका शिक्षा के लिए भी कोई योजना चल रही है?
शिक्षिका– अस्त्येव। बालिकानां स्वास्थ्य-सुरक्षा च अभिलक्ष्य “एकाधनलक्ष्मी योजना” अपि प्रचलिता।
Śikṣikā – Astyeva. bālikānāṁ svāsthya-surakṣāṁ ca abhilakṣya “Ekā Dhanalakṣmī Yojanā” api pracalitā.
शिक्षिका– हाँ, अवश्य। बालिकाओं की स्वास्थ्य-सुरक्षा को ध्यान में रखकर “एक धनलक्ष्मी योजना” भी चलाई जा रही है।
अस्यां योजनायां यदा कन्यिका बालिकाशिशुः जायते तदा तस्य परिवारः एकेन निश्चितेन धनराशिना योज्यते।
Asyāṁ yojanāyāṁ yadā kanyikā bālikā-śiśuḥ jāyate tadā tasya parivāraḥ ekena niścitenā dhanarāśinā yojyate.
इस योजना में जब कन्या शिशु का जन्म होता है, तब उसके परिवार को एक निश्चित धनराशि दी जाती है।
छात्रा– आम् महोदये! भारतसरकारेण बालिकानां विकासाय याः योजनाः सञ्चालिताः तासु विषये वयं प्रमुदिता स्मः।
Chātrā – Ām mahodaye! Bhārata-sarkāreṇa bālikānāṁ vikāsāya yāḥ yojanāḥ sañcālitāḥ tāsū viṣaye vayaṁ pramuditā smaḥ.
छात्रा– हाँ महोदया! भारत सरकार द्वारा बालिकाओं के विकास के लिए चलाई गई योजनाओं के विषय में हम बहुत प्रसन्न हैं।
शब्दार्थ (Vocabulary)
| Sanskrit | Pronunciation | Hindi Meaning |
|---|---|---|
| संवर्धन | Saṁvardhan | विकास |
| समानावसर | Samānāvasar | समान अवसर |
| प्रयत्न | Prayatna | कोशिश |
| निर्णय | Nirṇaya | फैसला |
| योजना | Yojanā | स्कीम |
| संरक्षण | Saṁrakṣaṇ | सुरक्षा |
| स्थापना | Sthāpanā | स्थापित करना |
| शिक्षा | Śikṣā | पढ़ाई |
| विकास | Vikās | उन्नति |
| दिवस | Divas | दिन |
| बालिका | Bālikā | लड़की |
| विद्यालय | Vidyālaya | स्कूल |
| सरकार | Sarakār | सरकार |
| समस्या | Samasyā | समस्या |
| समाधान | Samādhān | हल |
| अभिप्राय | Abhiprāya | उद्देश्य |
| स्वास्थ्य | Svāsthya | सेहत |
| सुरक्षा | Surakṣā | रक्षा |
| परिवार | Parivār | परिवार |
| धनराशि | Dhanrāśi | राशि |
| निवास | Nivās | रहना |
| प्रवेश | Praveś | दाखिला |
| समृद्धि | Samṛddhi | उन्नति |
| सहयोग | Sahyog | मदद |
| संरक्षित | Saṁrakṣit | सुरक्षित |
अभ्यास
उच्चारणं कृत्वा पुस्तिकायां च लिखत
1. उच्चारणं कृत्वा पुस्तिकायां च लिखत।
Ucchāraṇaṁ kṛtvā pustikāyāṁ ca likhata.
उच्चारण करके कॉपी में लिखिए।
उत्तर:
संवर्धनार्थ
Sanvardhanārtha
विकास के लिए
Sanvardhanārtha
विकास के लिए
चतुर्दशीतिः
Chaturdaśītiḥ
चौदह
Chaturdaśītiḥ
चौदह
भारतसरकारस्य
Bhārata-sarakārasya
भारत सरकार की
Bhārata-sarakārasya
भारत सरकार की
सूक्ष्मम्
Sūkṣmam
सूक्ष्म / बारीक
Sūkṣmam
सूक्ष्म / बारीक
अहर्निशम्
Ahar-niśam
दिन-रात
Ahar-niśam
दिन-रात
श्रूयन्तु
Śrūyantu
सुनिए / ध्यान से सुनें
Śrūyantu
सुनिए / ध्यान से सुनें
प्रश्न 2. अधोलिखित पदानां सन्धि-विच्छेदं कुरुत
प्रचलिता – सन्धि-विच्छेदं कुरुत।
Prachalitā – sandhi-vichedaṁ kuruta.
‘प्रचलिता’ शब्द का सन्धि-विच्छेद कीजिए।
उत्तर:
प्र + चलिता
Pra + calitā
प्र (आगे) + चलिता (चलने वाली)
समानावसरः – सन्धि-विच्छेदं कुरुत।
Samānāvasaraḥ – sandhi-vichedaṁ kuruta.
‘समानावसरः’ शब्द का सन्धि-विच्छेद कीजिए।
उत्तर:
समान + अवसरः
Samāna + avasaraḥ
समान (बराबर) + अवसर (मौका)
पूर्वमेव – सन्धि-विच्छेदं कुरुत।
Pūrvameva – sandhi-vichedaṁ kuruta.
‘पूर्वमेव’ शब्द का सन्धि-विच्छेद कीजिए।
उत्तर:
पूर्वम् + एव
Pūrvam + eva
पहले ही + ही
समानाधिकारः – सन्धि-विच्छेदं कुरुत।
Samānādhikāraḥ – sandhi-vichedaṁ kuruta.
‘समानाधिकारः’ शब्द का सन्धि-विच्छेद कीजिए।
उत्तर:
समान + अधिकारः
Samāna + adhikāraḥ
समान (बराबर) + अधिकार (हक)
३. मञ्जूषातः पदानि चित्वा वाक्यानि पूरयत –
Manjūṣātaḥ padāni citvā vākyāni pūrayata
मञ्जूषा में दिए गए शब्दों को चुनकर वाक्य पूरे कीजिए।
(धनलक्ष्मी योजना, सबला स्युः, बालिकायाः)
(Dhanalakṣmī yojanā, sablā syuḥ, bālikāyāḥ)
(धनलक्ष्मी योजना, सशक्त हों, बालिका की)
उत्तर (क):
अस्माकं ग्रामे इदानीमपि बालिकायाः शिक्षायाः समानावसरः न प्राप्यते।
Asmākaṁ grāme idānīm api bālikāyāḥ śikṣāyāḥ samānavasaraḥ na prāpyate.
हमारे गाँव में आज भी बालिका की शिक्षा के लिए समान अवसर नहीं मिलता है।
उत्तर (ख):
बालिकायाः स्वास्थ्य-सुरक्षा च अभिलक्ष्य “एका धनलक्ष्मी योजना अपि प्रचलिता।”
Bālikāyāḥ svāsthya-surakṣā ca abhilakṣya ekā Dhanalakṣmī yojanā api pracalitā.
बालिका की स्वास्थ्य-सुरक्षा को ध्यान में रखकर “धनलक्ष्मी योजना” भी चल रही है।
उत्तर (ग):
बालिकाः आर्थिकरूपेण सबला स्युः इति उद्देश्यं “सुकन्यासमृद्धि योजना” चलति स्म।
Bālikāḥ ārthikarūpeṇa sablā syuḥ iti uddheśyaṁ Sukanyā-samṛddhi yojanā calati sma.
बालिकाएँ आर्थिक रूप से सशक्त हों—इस उद्देश्य से सुकन्या समृद्धि योजना चलती है।
4. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क) धनलक्ष्मी योजनायाः के के लाभाः सन्ति ?
Dhanalakṣmī yojanāyāḥ ke ke lābhāḥ santi?
धनलक्ष्मी योजना के क्या-क्या लाभ हैं?
उत्तर:
धनलक्ष्मी योजनायां कन्याशिशोः जन्मसमये तस्य परिवारः
निश्चितेन धनराशिना योज्यते, तया बालिकायाः
स्वास्थ्य-सुरक्षा च भवति।
Dhanalakṣmī yojanāyāṁ kanyā-śiśoḥ janma-samaye tasya parivāraḥ
niścitena dhanarāśinā yojyate, tayā bālikāyāḥ
svāsthya-surakṣā ca bhavati.
धनलक्ष्मी योजना में कन्या के जन्म पर उसके परिवार को
निश्चित धनराशि दी जाती है, जिससे बालिका की
स्वास्थ्य-सुरक्षा होती है।
(ख) राष्ट्रीय बालिका दिवसः कदा आयोज्यते ?
Rāṣṭrīya bālikā divasaḥ kadā āyojyate?
राष्ट्रीय बालिका दिवस कब आयोजित किया जाता है?
उत्तर:
राष्ट्रीय बालिका दिवसः प्रतिवर्षं जनवरीमासस्य
चतुर्विंशतितमे दिनाङ्के आयोज्यते।
Rāṣṭrīya bālikā divasaḥ prativarṣaṁ janvarī-māsasya
caturviṁśatitame dināṅke āyojyate.
राष्ट्रीय बालिका दिवस प्रत्येक वर्ष 24 जनवरी को मनाया जाता है।
(ग) कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालयानां स्थापनायाः किं प्रयोजनम् ?
Kastūrbā Gāndhī bālikā vidyālayānāṁ sthāpanāyāḥ kiṁ prayojanam?
कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालयों की स्थापना का क्या उद्देश्य है?
उत्तर:
कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालयानां स्थापनायाः प्रयोजनम्
बालिकानां शिक्षायै समानावसरप्रदानम् अस्ति।
एतेषु विद्यालयेषु बालिकाः पठन्ति निवसन्ति च।
Kastūrbā Gāndhī bālikā vidyālayānāṁ sthāpanāyāḥ prayojanam
bālikānāṁ śikṣāyai samānāvasara-pradānam asti.
Eteṣu vidyālayeṣu bālikāḥ paṭhanti nivasanti ca.
कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालयों की स्थापना का उद्देश्य
बालिकाओं को शिक्षा के समान अवसर देना है।
इन विद्यालयों में बालिकाएँ पढ़ती और रहती हैं।
प्रश्न 5 : संस्कृत भाषायाम् अनुवादं कुरुत
(क) बालिका शिक्षा के संवर्धन हेतु अनेक योजनाएँ हैं।
Bālikā śikṣā ke sanvardhan hetu anek yojanāẽ haiṁ.
बालिका शिक्षा के विकास के लिए अनेक योजनाएँ हैं।
उत्तर:
बालिकाशिक्षायाः संवर्धनार्थं अनेकाः योजनाः सन्ति।
Bālikā-śikṣāyāḥ sanvardhanārthaṁ anekāḥ yojanāḥ santi.
बालिका शिक्षा के संवर्धन के लिए अनेक योजनाएँ हैं।
(ख) बेटा और बेटी को समान अधिकार मिलने चाहिए।
Beṭā aur beṭī ko samān adhikār milne chāhiye.
पुत्र और पुत्री को समान अधिकार मिलने चाहिए।
उत्तर:
पुत्राय पुत्र्यै च समानाः अधिकाराः दातव्याः।
Putrāya putryai ca samānāḥ adhikārāḥ dātavyāḥ.
पुत्र और पुत्री को समान अधिकार दिए जाने चाहिए।
(ग) बालिका शिक्षा का सामाजिक विकास में बहुत महत्वपूर्ण स्थान है।
Bālikā śikṣā kā sāmājik vikās meṁ bahut mahatvapūrṇ sthān hai.
बालिका शिक्षा का सामाजिक विकास में अत्यंत महत्व है।
उत्तर:
बालिकाशिक्षायाः सामाजिकविकासे अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं स्थानम् अस्ति।
Bālikā-śikṣāyāḥ sāmājika-vikāse atyantaṁ mahatvapūrṇaṁ sthānam asti.
बालिका शिक्षा का सामाजिक विकास में अत्यंत महत्वपूर्ण स्थान है।
(घ) 24 जनवरी को राष्ट्रीय बालिका दिवस मनाया जाता है।
24 Janvarī ko rāṣṭrīya bālikā divas manāyā jātā hai.
24 जनवरी को राष्ट्रीय बालिका दिवस मनाया जाता है।
उत्तर:
२४ जनवरीमासस्य चतुर्विंशतिः दिनाङ्के राष्ट्रीय बालिका दिवसः आयोज्यते।
24 Janvarī-māsasya chaturviṁśatiḥ dinaṅke rāṣṭrīya bālikā divasaḥ āyojyate.
24 जनवरी को राष्ट्रीय बालिका दिवस आयोजित किया जाता है।
6. मेलनं कुरुत –
यथा – सुकन्या समृद्धि योजना – शिशुबालिकाजनसंवर्धन
Yathā – Sukanyā Samṛddhi Yojanā – Śiśu-bālikā-jana-saṁvardhanam
जैसे – सुकन्या समृद्धि योजना – शिशु एवं बालिकाओं के संवर्धन के लिए
उत्तर (क):
कस्तूरबागांधीबालिकाविद्यालयः – आवासीय विद्यालयः
Kastūrbā Gāndhī Bālikā Vidyālayaḥ – Āvāśīya Vidyālayaḥ
कस्तूरबा गांधी बालिका विद्यालय – आवासीय विद्यालय
उत्तर (ख):
धनलक्ष्मी योजना – धनसञ्चय योजना
Dhanalakṣmī Yojanā – Dhana-saṁcaya Yojanā
धनलक्ष्मी योजना – धन संचय की योजना
उत्तर (ग):
राष्ट्रीय बालिका दिवसः – जनवरीमासस्य चतुर्विंशतिः दिनाङ्कः
Rāṣṭrīya Bālikā Divasaḥ – Janavārī-māsasya Caturviṁśatiḥ Dināṅkaḥ
राष्ट्रीय बालिका दिवस – जनवरी महीने की 24 तारीख
7. एकपदेन उत्तरत –
अन्तर्राष्ट्रीय बालिका दिवसः कदा आयोज्यते ?
Antarrāṣṭrīya bālikā divasaḥ kadā āyojyate?
अंतरराष्ट्रीय बालिका दिवस कब मनाया जाता है?
उत्तर:
एकादश नवम्बर।
Ekādaśa navambara.
11 नवम्बर।
अन्तर्राष्ट्रीय महिला दिवसः कदा आयोज्यते ?
Antarrāṣṭrīya mahilā divasaḥ kadā āyojyate?
अंतरराष्ट्रीय महिला दिवस कब मनाया जाता है?
उत्तर:
अष्टम मार्च।
Aṣṭama mārcha.
8 मार्च।
राष्ट्रीय बालिका दिवसः कदा आयोज्यते ?
Rāṣṭrīya bālikā divasaḥ kadā āyojyate?
राष्ट्रीय बालिका दिवस कब मनाया जाता है?
उत्तर:
जनवरीमासस्य चतुर्विंशतिः दिनाङ्कः।
Janavarī-māsasya caturviṁśatiḥ dināṅkaḥ.
24 जनवरी।